همه چیز در مورد لومن؛ چراغ قوه چند لومن بخرم؟

اگر قصد خرید چراغ قوه دارید، احتمالاً اولین پرسش شما همین است؛ لومن چراغ قوه چیست؟ و بلافاصله پرسش دوم سر می‌رسد؛ چراغ قوه چند لومن بخرم؟ بازار پر از عدد و اصطلاح است و اگر ندانیم هر کدام چه معنایی دارند، به‌راحتی یا بیش‌از‌حد هزینه می‌کنیم یا مدلی می‌خریم که با نیازمان جور نیست. در این مقاله می‌توانید دقیقاً بدانید برای خانه، سفر، نگهبانی، کوه‌نوردی یا جست‌وجو و نجات، چه مقدار روشنایی لازم دارید و چه چراغ قوه‌ای بخرید.

منظور از لومن چراغ قوه چیست؟

لومن (Lumen | lm) واحد شار نوری است؛ یعنی مجموع نورِ قابل‌دیدن که چراغ قوه در همه جهات تولید می‌کند. هرچه عدد لومن بالاتر باشد، دستگاه نور بیشتری می‌سازد، اما لومن بیشتر لزوماً به‌معنای بهتر برای شما نیست. چون توزیع نور، برد، زمان کارکرد و نوع باتری هم در تجربه نهایی نقش مهمی دارند. در مشخصات فنی، گاهی لومن توربو (خروجی خیلی زیاد اما کوتاه‌مدت) با لومن پایدار (خروجی واقعی پس از افت حرارتی/توان) فرق می‌کند.

تفاوت لومن، لوکس و کاندلا

در دنیای روشنایی، سه واژه مدام تکرار می‌شوند: لومن، لوکس و کاندلا. این‌ها شبیه هم نیستند و هر کدام بخشی از واقعیت نور را توصیف می‌کند. اگر فقط به لومن نگاه کنیم، ممکن است مدل پرنور اما بی‌برد یا ناپایدار بخریم. شناخت این اصطلاحات باعث می‌شود دقیقاً همان نوری را بگیرید که برای کار واقعی لازم دارید.

لومن (Lumen | lm) چیست؟

لومن میزان کل نور خروجی چراغ قوه است. مثل این است که بگوییم «این لامپ چقدر نور تولید می‌کند»، بدون توجه به اینکه این نور چگونه پخش می‌شود.
دو چراغ قوه با لومن یکسان می‌توانند تجربه‌های بسیار متفاوتی بدهند: یکی نور را به نقطه‌ای دور متمرکز می‌کند (برد بالا) و دیگری همان نور را پهن و یکنواخت پخش می‌کند (دید نزدیک بهتر). در مدل‌های قوی، خروجی توربو معمولاً کوتاه است و دستگاه برای جلوگیری از داغی آسیب‌زننده، به‌صورت خودکار جریان و نور را کم می‌کند.
برای انتخاب بهتر، علاوه بر لومن، به زمان کارکرد در مدهای میانی هم نگاه کنید؛ چون بیشتر وقت‌ها با همان مدها کار می‌کنید.

لوکس (Lux | lx) چیست؟

لوکس یعنی روشنایی روی یک سطح مشخص در یک فاصله مشخص. لوکس به فاصله و زاویه پخش نور وابسته است؛ هرچه از چراغ دورتر شویم یا نور پهن‌تر شود، لوکسِ سطح کاهش می‌یابد. برای نقشه‌خوانی، کارهای دقیق فنی، عکاسی یا مطالعه، دانستن لوکس و توانایی تنظیم شدت مهم‌تر از صرفاً بالا بودن لومن است. لوکس درباره‌ی نتیجه‌ی نور روی سطح کار شما حرف می‌زند.

کاندلا (Candela | cd) چیست؟

کاندلا یعنی شدت نور در یک جهت مشخص؛ که مقیاسی برای تمرکز پرتو است. چراغ قوه‌ای با کاندلای بالا می‌تواند نور را در یک نقطه دور تیزتر و جمع‌وجورتر برساند؛ یعنی برد مؤثر بیشتری دارد حتی اگر لومن چراغ قوه خیلی بالا نباشد. برای نگهبانی، جست‌وجو و نجات، یا پیدا کردن مسیر در فواصل دور، کاندلا گاهی از لومن مهم‌تر می‌شود. کاندلا را طراحی اپتیک (نوع رفلکتور/ لنز) و نوع LED شدیداً تحت تأثیر قرار می‌دهد.

چراغ قوه‌ی چند لومن بخرم؟

برای انتخاب لومن چراغ قوه به چه نکته‌هایی توجه کنیم؟ برای اینکه پاسخ مناسبی برای این سوال پیدا کنیم. موارد زیر را مدنظر قرار دهید:

نوع استفاده از چراغ

به خودتان بگویید چراغ قوه را «کجا و برای چه» می‌خواهم: خانه، EDC، کمپ/کوه، نگهبانی، نجات، کارگاهی، دوچرخه، عکاسی. هر سناریو محدوده لومن و نوع پرتو مخصوص خودش را می‌طلبد. با تعریف دقیق موقعیت و کاربرد چراغ قوه ، نصف مسیر انتخاب طی می‌شود.

هرچه فاصله هدف بیشتر باشد، یا سرعت حرکت بالاتر (دوچرخه/گشت)، نیاز به لومن بالاتر یا پرتو متمرکزتر بیشتر می‌شود. برای کارهای نزدیک و ثابت (DIY/مطالعه)، لومن متوسط با توزیع خوب نور نتیجه بهتری از «لومن خامِ زیاد» می‌دهد.

برد یا پخش نور؟ (Thrower vs Flood)

اگر باید دوردست را ببینید (گشت، نجات، نگهبانی)، به پرتو متمرکز و کاندلای بالا نیاز دارید حتی اگر لومن خیلی بالا نباشد. اگر محیط نزدیک و عریض را می‌خواهید، پخش نور با یکنواختی بهتر گزینۀ مناسب‌تری است.

زمان کارکرد (Runtime) در عمل

حتما به مدت زمان استفاده از چراغ قوه و پایداری نور آن توجه کنید. چراغی که ۸۰۰–۱۲۰۰ لومن را ۱–۲ ساعت پایدار نگه می‌دارد، غالباً ارزشمندتر از ۳۰۰۰ لومنی است که بعد از ۹۰ ثانیه افت می‌کند.

نوع باتری و شارژ

باتری‌های پرظرفیت (مثل 18650/21700) می‌توانند لومن بالاتر را پایدارتر تأمین کنند؛ با باتری‌های قلمی، ناچارید لومن هدف را پایین‌تر بگیرید یا زمان کار کمتر را بپذیرید. شارژ Type-C و امکان حمل باتری یدکی، آزادی انتخاب لومن بالاتر را بیشتر می‌کند چون دغدغه شارژ کم‌تر می‌شود.

بهترین باتری برای چراغ قوه کدام است؟

وزن و ابعاد/ارگونومی

چراغ‌های خیلی پرنور معمولاً بزرگ‌تر و سنگین‌ترند؛ اگر EDC و حمل روزانه مهم است، عدد لومن منطقی‌تر (مثلاً ۴۰۰–۸۰۰ lm) انتخاب بهتری است. اگر اندازه/وزن محدودیت ندارد (مثلاً جست‌وجو و نجات)، می‌توانید لومن بالاتر را باکیفیت و پایدار انتخاب کنید.

استاندارد مقاومت (IP) و دوام

کار در باران/غبار/سقوط‌های احتمالی یعنی بدنه و آب‌بندی قوی‌تر؛ این مدل‌ها اغلب توان و مدیریت حرارت بهتری دارند و لومن‌های بالاترِ عملی ارائه می‌دهند. اگر محیط شما ملایم است (خانه/اداری)، می‌توانید با لومن پایین‌تر و استاندارد سبک‌تر، انتخاب اقتصادی‌تری داشته باشید.

کیفیت نور (CRI و دمای رنگ)

برای کار دقیق/طبیعت، CRI بالا باعث می‌شود با لومن کمتر هم جزئیات را بهتر ببینید؛ در نتیجه مجبور نیستید فقط لومن را بالا ببرید. دمای رنگ نچرال (۴۰۰۰–۵۰۰۰K) خوانایی و راحتی چشم را بیشتر می‌کند و نیاز به لومن خیلی زیاد را کاهش می‌دهد.

ایمنی و مدیریت حرارت

هرچه لومن بالاتر، گرمای بیشتری تولید می‌شود؛ اگر مدیریت حرارت خوب نباشد، دستگاه سریعاً نور را کم می‌کند و روشنایی می‌افتد. اگر به روشنایی زیاد اما پایدار نیاز دارید، یا لومن هدف را کمی پایین‌تر بگیرید یا مدلی با خنک‌کاری و درایور بهتر انتخاب کنید.

استاندارد سنجش و صداقت اعداد (ANSI/PLATO FL1)

اعداد استاندارد یعنی لومن اعلامی به واقعیت نزدیک‌تر است؛ پس می‌توانید با اطمینان لومن موردنیاز را تعیین کنید. نبود استاندارد ممکن است مجبور‌تان کند لومن اسمی را بالاتر بگیرید تا به خروجی واقعی دلخواه برسید.

خدمات پس از فروش و برند

برندهای معتبر غالباً لومن «پایدارتر» و مدیریت حرارت بهتری دارند؛ یعنی می‌توانید با عدد لومن پایین‌تر هم خروجی کارآمد بگیرید. اگر برند نامطمئن است، برای جبران احتمالی اغراق، ممکن است ناچار شوید لومن بالاتری را هدف بگیرید.

محیط و پس‌زمینه نوری

هرچه محیط تاریک‌تر باشد، با لومن کمتر هم دید کافی می‌گیرید؛ در فضاهای پرنور شهری، لومن بالاتری برای تفوق بر نور محیط لازم است.رنگ سطوح (مثلاً برف سفید یا زمین تیره) هم اثر دارد—سطوح بازتابنده، نیاز به لومن خیلی بالا را کاهش می‌دهند.

اهمیت لومن در انتخاب چراغ قوه و سطوح مختلف آن

اگر بخواهید به صورت عددی لومن تقریبی برای کاربردهای مختلف را بدانید؛ در زیر نمونه هایی برای میزان لومن چراغ قوه در سطوح مختلف آمده است.

• ۲۰۰–۵۰۰ لومن: خانه و قطعی برق؛ نور ملایم و گسترده، چشم را خسته نمی‌کند.
• ۴۰۰–۸۰۰ لومن: همراه روزمره (EDC)؛ همه‌کاره و جمع‌وجور.
• ۸۰۰–۱۵۰۰ لومن: طبیعت‌گردی سبک و کمپ؛ پوشش خوب محیط نزدیک.
• ۱۵۰۰–۲۵۰۰ لومن: نگهبانی و گشت؛ اگر با کاندلای بالا همراه شود، برد عالی می‌شود.
• ۲۵۰۰+ لومن: جست‌وجو و نجات/نور سیلی؛ معمولاً بزرگ‌تر و با مدیریت حرارت جدی‌تر.

  بیشترین لومن همیشه بهترین نیست؛ لومن پایدار + نوع پرتو + Runtime را با هم بسنجید.

میزان لومن چراغ قوه برای کاربردهای مختلف

همانطور که گفتیم یکی از مهمترین ویزگی ها در انتخاب چراغ قوه با لومن مناسب، کاربرد آن است. در ادامه، برای هر کاربرد، توضیح می‌دهیم که چه چراغ قوه‌ای مناسب است.

۱. استفاده در خانه یا هنگام قطعی برق

اگر می‌خواهید در خانه راه بروید، چیزی پیدا کنید یا برای چند دقیقه مطالعه کنید، نیازی به نور خیلی قوی ندارید. نور زیاد ممکن است حتی چشم را اذیت کند. حالت کم‌نور (۵ تا ۵۰ لومن) برای مطالعه یا صرفه‌جویی در باتری عالی است. شارژ USB-C باعث می‌شود شارژ کردنش راحت باشد.

• لومن پیشنهادی: ۲۰۰ تا ۵۰۰ لومن
• نوع نور: پخش و یکنواخت (Flood) برای روشن کردن فضای اطراف

۲. همراه روزمره  (EDC)

این چراغ قوه‌ای است که همیشه توی جیب یا کیفتان دارید. باید کوچک، سبک و همه‌کاره باشد و در مواقع نیاز، نور قوی‌تری هم بدهد.

• لومن پیشنهادی: ۴۰۰ تا ۸۰۰ لومن (در حالت پایدار) و تا ۱۲۰۰ لومن در حالت توربو
• نوع نور: ترکیبی از نور متمرکز در مرکز با هاله پخش اطراف

۳. پیاده‌روی شبانه یا طبیعت‌گردی سبک

برای پیاده‌روی در شب یا مسیرهای طبیعت، نوری یکنواخت و ملایم می‌خواهید که چشم را خسته نکند و مسیر را خوب نشان دهد. به ویژگی‌های مقاومت در برابر آب (IPX7)، باتری که ۲ تا ۴ ساعت در حالت‌های متوسط کار کند، دمای رنگ ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ کلوین برای نور طبیعی توجه کنید.

• لومن پیشنهادی: ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ لومن
• نوع نور: پخش و یکنواخت (Flood)

انواع چراغ کمپینگ؛ نوری در تاریکی طبیعت

۴. کمپینگ و کوه‌نوردی (مکمل هدلامپ)

هدلامپ دست‌هایتان را آزاد می‌کند، اما یک چراغ قوه دستی برای کارهای عمومی یا نور بیشتر در کمپ خیلی کمک می‌کند. ویژگی‎‌های وزن سبک و باتری قوی (مثل 18650 یا 21700)، شارژ سریع، شاخص نمایش رنگ (CRI) بالا برای دید بهتر در طبیعت، در انتخاب چراغ قوه بسیار اهمیت پیدا می‌کند.

• لومن پیشنهادی: چراغ دستی ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ لومن، هدلامپ ۲۰۰ تا ۶۰۰ لومن
• نوع نور: پخش و یکنواخت (Flood) برای هر دو

۵. نگهبانی یا کارهای امنیتی

برای نگهبانی، باید بتوانید فاصله‌های دور را ببینید و سریع اشیا یا افراد را تشخیص دهید. نوری متمرکز و قوی لازم است. ویژگی‌هایی که باید در انتخاب چراغ نگهبانی توجه کنید؛  حالت استروب (نور چشمک‌زن) برای مواقع تاکتیکال، کلید در انتهای چراغ برای استفاده سریع، بدنه محکم و مقاوم در برابر آب (IPX7 یا IPX8) است.

• لومن پیشنهادی: ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ لومن
• نوع نور: متمرکز (Thrower) یا ترکیبی با شدت نور بالا

ابزارها و تجهیزات نگهبانی برای امنیت شبانه‌ روزی

۶. جست‌وجو و نجات (SAR)

در عملیات جست‌وجو و نجات، نیاز به نور خیلی قوی دارید که هم منطقه وسیعی را روشن کند و هم برد زیادی داشته باشد. از جمله نکات کاربردی در انتخاب چراغ قوه نجات؛ باتری‌های پرظرفیت و قابل تعویض، سیستم خنک‌کننده برای مدیریت حرارت، بند حمل یا پایه برای استفاده ثابت است.

• لومن پیشنهادی: ۲۰۰۰ تا ۳۵۰۰ لومن یا بیشتر
• نوع نور: متمرکز قوی (Thrower) یا ترکیبی از متمرکز و پخش

۷. کارگاه، تعمیرات خودرو یا کارهای دستی (DIY)

برای کارهای نزدیک مثل تعمیر ماشین یا پروژه‌های دستی، نوری یکنواخت با رنگ‌های واقعی می‌خواهید تا جزئیات را خوب ببینید. به پایه مغناطیسی یا گیره برای ثابت کردن و بدنه مقاوم در برابر روغن و گردوغبار توجه کنید.

• لومن پیشنهادی: ۵۰۰ تا ۱۲۰۰ لومن
• نوع نور: پخش و یکنواخت (Flood) با شاخص نمایش رنگ (CRI) ۹۰ یا بالاتر

راهنمای خرید بهترین چراغ قوه مکانیکی

۸. دوچرخه‌سواری در شب

برای دوچرخه‌سواری، هم باید مسیر را خوب ببینید و هم خودتان دیده شوید، بدون اینکه نور چشم دیگران را اذیت کند. پایه محکم برای نصب روی دوچرخه، الگوی نور ایمن که چشم روبه‌رو را اذیت نکند، مقاومت در برابر باران و باتری قوی از ویژگی های مهم در چراغ قوه برای دوچرخه سواری است.

• لومن پیشنهادی: ۸۰۰ تا ۱۵۰۰ لومن
• نوع نور: پخش با هاله متمرکز در مرکز

۹. عکاسی طبیعت یا نقشه‌خوانی دقیق

برای عکاسی در طبیعت یا خواندن نقشه، نوری نرم و طبیعی می‌خواهید که رنگ‌ها را دقیق نشان دهد و تصمیم‌گیری را راحت‌تر کند. شاخص نمایش رنگ (CRI) ۹۰ یا بالاتر، دمای رنگ ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ کلوین، امکان تنظیم شدت نور در چند مرحله از ویژگی های مهم برای چراغ قوه برای عکاسی است.

• لومن پیشنهادی: ۲۰۰ تا ۸۰۰ لومن پایدار
• نوع نور: پخش و نرم (Flood)

جمع بندی

در این مقاله با اصطلاح لومن چراغ قوه آشنا شدیم و متوجه شدیم برای هر کاربرد چراغ قوع؛ چند لومن نیاز داریم. کافی است نیاز خود را بدانید و با توجه به میزان بودجه‌ی خود بهترین انتخاب را داشته باشید.

سوالات متداول